İnsanlığın kabusundan iyi haber!

Uzunca bіr zamandır insanlık için büyük problem olarak değerlendirilen Ozon tabakası açığı hakkında iyi haberler var!
İnsanlığın kabusundan iyi haber!

Milletlerarası kloroflorokarbon yasağının hemen hemen 30 sene ardından, Antarktik ozon tabakası en sonunda iyileşmeye başladı. Bilim adamlarının söylediğine tarafından, bu yüzyılın ortası ile sonu aralarında bіr noktada ozon tabakasının tamamen iyileşmiş olması beklenmekte. MIT’den atmosferik kimyager Susan Solomon, bunun “dünya bіr araya geldiğinde çevresel problemleri çözebileceğimizin” göstergesi olduğunu söylüyor. Solomon, Science’da yayımlanan araştırmanın baş yazarı ve bu araştırma, Antarktik Ozon tabakasının uzun süreli iyileşmeye başladığının şimdiye kadarki en açık kanıtını sunmakta. Araştırmacılar bu iyileşmeyi, buzdolabı soğutucuları ve sprey tüplerinde kullanılan klorlu belkіşimleri yasaklayan 1987 Montreal Protokolü’ne bağlamakta. Bilim insanları, uzun bіr süredir Antarktik ozon tabakasını incelemekteydi. Ozon tabakası, 1980’lerden beri her yıl Ağustos’un sonlarında veya Eylül’ün başlarında açılmakta. Ozon deliğinin boyutu, ozonu parçalayan kimyasal tepkimelerin güneş ışığı, sıcaklık ve stratosfer bulut kaplamasındaki değişimlere çok alt olduğu için büyük miktarda başkalaşım gösteriyor. Bu yüzden de ozon iyileşmesini peşine düşüp takip eden araştırmacıların, ipuçlarını bulmak için oldukça uğraşmaları gerekmekte. Geçtiğimiz yıl Ekim ayında ozon deliğinin bіr önceki yıla kadar yüzde 20 büyüyerek rekor bіr boyuta, 23 milyon kilometrekareye ulaşması ile beraber bu sorun Solomon ve iki taraflı yazarlarının ilgisi çekmişti. Bu durumun beklenmeyen bіr şey olduğunu söyleyen Solomon, bunun volkanlar sebebiyle olabileceğini düşündüklerini söylemekte. Ekibin beklediği gibi, güney yarım küredeki Calbuco volkanının patlamaları, bahar ozon deliğini genişletmişti. Ancak araştırmacılar bununla birlikte bіr başka detay daha buldular. Eylül ayı, Ekim ayına kadar daha eksik hava değişikliğine sahipti ve volkan aktivitelerine daha eksik hassasiyeti bulunuyordu. Bu yüzden de araştırmacılar, Eylül ayının ozon tabakasını peşine düşüp takip etmek için en iyi ay olabileceğini düşünmekteydi. 2000 ile 2015 yılları arasındaki Eylül kayıtlarını toplayan araştırmacılar, ozon deliğinin açılım hızı, ortalama boyu ve derinliği, meteorolojik durumlar ve volkan aktivitelerini de incelediler. Solomon’un söylediğine tarafından ekibin bulduğu şey, atmosferde artık daha az klor bulunmasından kaynaklı olarak, ozon deliğinin eskisine göre 10 gün daha geç açılmakta olduğu ve bunun da Eylül ayında ortalama olarak heybetli bіr etkiye sahip olduğu. Solomon’un analizi, genel olarak bakıldığında 2.000 yılından beri Eylül ayı ozon deliğinin ortalama olarak 4.5 milyon kilometrekare küçüldüğünü göstermekte… Levent Öztürk

Dilerseniz şimdi bir önceki makalemiz olan yazısına göz atabilir ya da bir sonraki konumuz olan başlığını inceleyebilirsiniz.