Mars kumlarında ilginç şekiller!

Bu seferkiler hayal ya da uydurma değil: Mars yüzeyinde görülen ilginç oluşumlar, kızıl gezegenle ilgili önzmli bilgiler veriyor!
Mars kumlarında ilginç şekiller!

Bilim insanları, Mars’ın yüzeyinde kumlarda garip bіr buluş yapmış durumda. Mars Reconnaissance Orbiter ve Curiotsity aracının fotoğraflarını inceleyen araştırmacılar, Mars’ın kumluklarında az kalsın dalgaya benzer ilginç şekiller fark ettiler. Hatta bu oluşumlar vakit içerisinde sertleşerek kayaya dönüşüyorlar ve bu acayip görünüm fotoğraflarının ortaya çıkmasına sebep oluyorlar. Bu eşsiz Mars özelliğini inceleyen araştırma, Caltech’ten Mathieu Lapôtre tarafından yönetilmekteydi ve Science üstünde ayrıntılı bіr şekilde açıklandı. Araştırmacılar, bu dalgaların rüzgar kadar oluşturulduğunu ve benzersiz görüntülerini Mars atmosferinin bazı özelliklerine borçlu olduklarını söylemekte. Tabii öyle Dünya üstünde de çöllerde kum tepeleri oluşuyor. Ama bu Mars kum oluşumları, Dünya’dakilerden oldukça ayrı. Bu minik tepecikler, Dünya’da oluşanlar değin büyük yok fаkаt ufak bіr rüzgarın oluşturduklarına kadar fazla daha büyük ve dayanıklı. Araştırmacıların “rüzgar-sürükleme dalgaları (wind-drag ripples)” olarak adlandırdıkları bu oluşumların bіr yarı Dünya’da da bulunmakta öyle karada görebildiğimiz herhangi bіr yerde yok. Bunun yerine bu oluşumlar, harika derecede su altı akıntılarına benzemekte. Lapôtre’nin Gizmodo’ya söylediğine kadar bu benzerliğin sebebi Mars’ın ince atmosferi olmakta. Bu düşük yoğunluklu atmosfer, Mars’ın havasının kıvamını (akışmazlığını) arttırarak rüzgarın çekmesi ile bu dalgaların oluşumuna tezgâhtar oluyor. Her ne değin bu nitelik şimdilik yalnızca Mars’ta görülmüş olsa da, Lapôtre aynı özellikleri başka yerlerde de göreceğimizi, sadece şimdilik yeterince yaklaşamadığımızı düşünmekte. Keza bu oluşumlar yalnızca acayip gözükmekle kalmayıp, bіr zamanlar Dünya-yarı olan Mars’ın atmosferinin nasıl ve ne süre şimdiki haline dönüştüğünü de gösterebilir. Lapôtre, bu dalgaların boyutlarının ve boşluklarının mesafelerinin, nasıl bіr atmosfer aşağı oluştuklarını söyleyebildiğini belirtmekte ve “fosil” dalgalara bakılarak da Mars’taki geçmiş atmosfer koşulları belirlenebilmekte. Lapôtre, bu tekniği şimdiden Opportunity’nin 2007 yılında ziyaret ettiği Victoria kraterindeki 3.7 milyar yaşındaki Burns Formation’da kullanmış durumda. Bu oluşumun çok eski olmasına rağmen, dalgalar halen görülebilmekte ve bunun anlamı, Mars’ın atmosferinin kalınlığını büyük ihtimalle 3.7 milyar yıl öncesinde kaybettiği… Levent Öztürk

Dilerseniz şimdi bir önceki makalemiz olan yazısına göz atabilir ya da bir sonraki konumuz olan başlığını inceleyebilirsiniz.