Şimdiye kadarki en “tam” harita…

Şimdiye kadar oluşturulan en eksiksiz galaksi haritası, 3 boyutlu olarak karşınızda…
Şimdiye kadarki en “tam” harita…

2013 yılında astronomların yeni bіr “oyuncağı” olmuştu. Gaia adlı uydu, aynı yıl Aralık ayında fırlatıldığından beri Güneş’in civarda dönmekte ve galaksinin geri kalanını, uzayda bulunan şimdiye kadarki en büyük kamera olan milyar piksellik kamerası ile fotoğraflamaktaydı. Bu kamera pek enerjik bіlе, bіr insan saçının genişliğini 1.000 kilometre uzaklıktan çözümleyebilmekte. Tabii bіlе uzayda saç olduğunu sanmıyoruz çünkü bol miktarda yıldız bulunuyor ve Gaia’nın ilgi alanının içerisinde de bu yıldızlar bulunuyor. Avrupa Uzay Ajansı bilim insanları, uydudan gelen fotoğrafları kullanarak galaksimiz Samanyolu’nun üç boyutlu bіr haritasını çıkarmış durumdalar. Bu harita, hemen hemen 100.000 ışık yılı genişliğinde bіr alanı kapsamakta ve içerisinde neredeyse bіr milyar adet yıldız bulunmakta. Bu şart da haritayı, galaksinin şimdiye kadarki en işlenmiş haritalarından 1.000 kat daha “bütün” yapmakta. Bu yeni haritanın içerisinde her yıldızın keza konumu, hem de hareketi işaretlenmiş durumda ve böylelikle astronomların yıldızların Dünya’ya uzaklığını hesaplamaları olası oluyor. Hem en parlak yıldızların yaklaşık iki milyon adedinin de sıcaklık, parlaklık ve kimyasal belkіşimi hakkında veriler kaydedilebiliyor. Fakat bu özgün ayrıntısıyla uğraşma seviyesine rağmen harita, Samanyolu’ndaki varsayım edilen yıldızların yalnızca yüzde birini kapsamakta. Bu yüzden de Gaia’nın işi yakın bіr zamanda tamamlanacak gibi görünmüyor. Uydunun görevinin tamamlanmasına halen iki sene bulunmakta ve bu zaman baştan başa daha bitik olan yıldızların sıcaklık ve parlaklık verileri işlenecek. Toplanan bütün bu bilgiler, Samanyolu’nun oluşumunun ve evriminin anlaşılması için kullanılacak ve binlerce yeni gezegen ortaya çıkartılırken, Dünya’yı gözdağı ihtimali bulunan asteroidler aranacak, karanlık maddenin dağılımı hakkında daha pozitif veri edinilecek, Einstein’ın genel görecelik teorisi de deneme edilecek. Bu ilk veri topluluğunun belkі binlerce yeni bilimsel makaleye kaynak olacağı düşünülmekte… Levent Öztürk

Dilerseniz şimdi bir önceki makalemiz olan yazısına göz atabilir ya da bir sonraki konumuz olan başlığını inceleyebilirsiniz.