Üç ebeveynli bebek testi sona geliyor!

Genetik gelişim sorunlarını engellemek için uzunca bіr süredir tartışılan “üç ebeveynli bebek” testlerinde sona geliniyor!
Üç ebeveynli bebek testi sona geliyor!

Teori ve tartışmalı olsa da, in-vitro dölleme (IVF) yöntemi ile gelişen embriyoya üçüncü kişiden açıklanmış genlerin eklenmesi ile bebek yapma yöntemi uzun bіr süredir düşünülüyordu. Ama yıllar baştan başa devamlı sınırlı araştırma ve bağışçı yumurtaları üstünde testler sonucu Newcastle Üniversitesi bilim adamları, mitokondri değişiklik terapisi (MRT) yöntemini başarılı bіr şekilde sağlıklı insan embriyolarında denemeyi başardılar. Eğer bu usul yeterince tehlikesiz olarak belirlenirse, bіr yada iki sene içerisinde insan testlerine başlanabilecek. MRT, anneden çocuğa geçen problemli mitokondriyi bіr diğer bayan bağışçıdan gelen dinç mitokondri ile değiştiriyor. Mitokondri, yaşamış hücreler için enerji sağlıyor ve sorunlu mitokondriler, bebeklerde dejeneratif hastalıklar geliştirmesine sebep olabiliyor. Bu “üç ebeveyn” yönteminde bebek DNA’sının büyük bіr kısmını anne ve babadan alırken, üçüncü bіr kişi çocuğun genlerinin sadece yüzde 0.2’sini sunuyor ve bu genlerin hiçbiri saç veya göz rengi gibi şahsiyet özelliklerini belirlemiyor. Newcastle ekibi, MRT’nin çalıştığını 2010 yılında göstermişti ve o yıldan beri de yöntemlerini geliştirmekteydi. Birincil deneylerde sorunlu mitokondriler halen bebeklere geçmekteydi. Oysa başarılı olan 200 MRT prosedüründen test embriyolarının yüzde 79’unda yüzde 2’den eksik sorunlu mitokondri bulunmaktaydı. Genellikle, yüzde 30’dan eksik sorunlu mitokondriye sahip olan çocuklarda bu hastalıklar ortaya çıkmıyor. Yöntem hemen şimdi mükemmelleştirilmiş değil. Sıradan IVF embriyolara kadar, embriyolardan alınan değiştirilmiş mitokondrili hücreler, gözenekli olan sayısı arttıkça daha fazla sorunlu DNA ortaya çıktığı göstermekteydi. Keza MRT’nin çocukları vakit içerisinde nasıl etkileyeceğini bilmediğimiz için, Newcastle bilim adamları bu yöntemi büyük olasılık ile bütün bіr cins baştan başa yalnızca annenin sorunlu mitokondri aktarabildiği erkek bebeklerde deneyecekler. Birleşik Krallık parlamentosu, Şubat 2015 tarihinde İngiliz Kilisesi ve diğerlerinin itirazlarına rağmen insan bağışçı yumurtalarında testlere müsade vermişti. Yılın ilerleyen dönemlerinde ise ABD’de AKIL Food and Drug Administration tarafından kurulan bіr biyoetik komitesi özenli bіr şekilde MRT’yi onaylamıştı öyle kongrenin koyduğu bіr yasak halen bulunmakta. ABD Kongresi, 2016 yılı görüşmelerinde insan embriyosunu değiştiren deneylerin federal takviye alamayacaklarını belirtmekteydi. Yeni bіr tahsis kararı kongreden geçene dek, bu yasakların bulunmadığı ülkelerde bu deneylere kaynak aranması gerekmekte… Levent Öztürk

Dilerseniz şimdi bir önceki makalemiz olan yazısına göz atabilir ya da bir sonraki konumuz olan başlığını inceleyebilirsiniz.